Essential Killing


ESSENTIAL KILLING
KRZYSZTOF 名IREK

Pierwsze sceny „Essential Killing”, najnowszego filmu Jerzego Skolimowskiego, rozgrywaj si w Afganistanie. Trwa tajna operacja, os豉niani przez helikopter 穎軟ierze przemierzaj w患óz. Kiedy przera穎ny Afga鎍zyk (grany przez Vincenta Gallo), zabija id帷ych w jego stron 穎軟ierzy, zostaje aresztowany, a nast瘼nie przerzucony do jednego z tajnych wi瞛ie CIA w Polsce. Tu udaje mu si zbiec z konwoju, ale jasne jest, 瞠 w obcym kraju trudno b璠zie mu prze篡.

Essential KillingW filmie Skolimowskiego nie odnajdziemy konwencjonalnych sposobów prowadzenia akcji: w zasadzie nie ma dialogów, nie dowiemy si nic na temat psychologicznych motywacji postaci. Uciekaj帷y przed po軼igiem Mohammed wspomina przesz這嗆 czy 郾i o niej, ale w krótkich retrospekcjach widzimy tylko obrazy jego rodziny i fragmenty nauk imama z lokalnego meczetu. Bohater filmu nie wypowiada ani s這wa, tym samym nie daje widzom szansy dowiedzenia si czegokolwiek. Co wi璚ej, sytuacji uciekaj帷ego przed pogoni Mohammeda nie mo積a przyrówna do fabularnych schematów, w których cz這wiek staje wobec niejasnych regu prawa, totalitarnych instytucji czy spo貫cznej opresji. Bohater „Essential Killing” przede wszystkim znajdzie si w otoczeniu obcym, nie mo瞠 te domaga si sprawiedliwo軼i. Jako podejrzany o terroryzm nie ma ju 瘸dnych praw, dlatego stawk jego dzia豉 jest tylko (i a) przetrwanie. Dzia豉nia Mohammeda s z jednej strony prost odpowiedzi na okoliczno軼i, w których si znalaz, z drugiej jednak – brak im ramy, dzi瘯i której mo積a by je interpretowa. Materialno嗆 jego ucieczki, dzia豉nie, sam sposób poruszania si w obcym 鈍iecie, staj si gównym tematem. Zmagania bohatera z bólem, mrozem, poszukiwanie po篡wienia – oto, co wype軟ia czas projekcji filmu.

Mo積a pomy郵e, 瞠 realizuj帷 „film czysty”, pozbawiony literackiego czy dyskursywnego wype軟ienia, które dok豉dniej na鈍ietli這by akcj, twórcy chcieli ochroni tajemnic swojego bohatera. Mo積a te pomy郵e, 瞠 tajemnicy chcieli si pozby, 瞠 „Essential Killing” jest badaniem tego, co zostaje z opowie軼i o wojnie z terrorem i wojnie w ogóle, gdyby „odj望 od nich” tajemnic (mi璠zynarodowe spiski, ideologie „drugiej strony", „mentalno嗆 ludzi Wschodu” i tym podobne konstrukcje). Mo積a zauwa篡 wieloznaczno嗆 post瘼owania postaci granej przez Vincenta Gallo. Ale mo積a te stwierdzi, 瞠 wszystko, co nale瘸這by wiedzie o jego sytuacji, jest widoczne jak na d這ni – jego dzia豉nia s warunkowane przez okoliczno軼i, i nie sposób doszukiwa si w nich sensu. Kiedy Mohammed jest g這dny, zrywa i próbuje je嗆 kor z drzew, kiedy potrzebuje si ogrza, zakrada si do le膨cej przy drodze chaty. Wszystko robi popychany konieczno軼i.

Essential KillingWarto te chyba zapyta, czy jaka dodatkowa wiedza o Mohammedzie jest potrzebna widzom, i do czego? Mo瞠 po to, by 豉twiej si z nim uto窺ami (gdyby okaza這 si, 瞠 jest niewinnym cywilem), i odsun望 napi璚ie wywo豉ne przez wspó販zucie dla potencjalnego terrorysty. A mo瞠 po to, 瞠by obroni si przed jakimkolwiek uto窺amieniem (gdyby Mohammed jednak terroryst by, 豉twiej przysz這by widzom usprawiedliwi jego prze郵adowanie przez ca陰 armi ludzi). W ka盥ej z tych sytuacji domaganie si szczegóów, kontekstu, ujawnienia jakiejkolwiek „prawdy o bohaterze” filmu zdradza obawy, wywo造wane przez absurdalno嗆 przedstawionych na ekranie zdarze, a zarazem – ich bezsens.

„Essential Killing” jest pomy郵ane jako wypowied na antypodach publicystyki o wojnie z terroryzmem czy sensie zagranicznych interwencji. Jednak „przejrzysto嗆” filmu oznacza w tym wypadku zarówno wi瘯sz swobod interpretacji, jak i pu豉pk dla wszystkich poszukuj帷ych wyja郾ienia. „Essential Killing” mo瞠 ods這ni im przede wszystkim ich w豉sne uporczywie powracaj帷e opinie.

Essential Killing
Re篡seria Jerzy Skolimowski. Scenariusz Jerzy Skolimowski, Ewa Piaskowska. Zdj璚ia Adam Sikora. Muzyka Pawe Mykietyn. Wykonawcy Vincent Gallo (Mohammed), Emmanuelle Seigner (Margaret). Produkcja Skopia Film, Cylinder Productions, Element Pictures, Mythberg Films, Canal+ Cyfrowy, Syrena Films. Polska – Norwegia – W璕ry – Irlandia 2010. Dystrybucja Syrena Films. Czas 90 min

Krzysztof 安irek, Essential Killing, „Kino" 2010, nr 11, s. 87

© Fundacja KINO 2010


 Film „Essential Killing" w zaprzyja幡ionym serwisie Filmaster.pl:

Zmieniony ( 01.07.2011. )