Soul Kitchen


SOUL KITCHEN
JAKUB SOCHA

W filmach „G這w w mur” i „Na kraw璠zi nieba” Fatih Akin pokazywa raczej niewiele optymizmu, szed po ciemnej stronie drogi. By這 tam naprawd ponuro, ludzie wpadali zawsze z deszczu pod rynn – z odr皻wienia w bia陰 gor帷zk i na powrót w odr皻wienie. Co wi璚ej, ci庵n掖 si za nimi cie wykorzenienia i samotno軼i, z這wrogi cie, wieczny towarzysz tych, którzy s skazani, nie wiedzie czemu i nie wiadomo przez kogo, na rozdarcie, nieko鎍z帷 si ucieczk przed siebie, ucieczk od dawnych snów, rodzinnego domu i rodzimej kultury. Tych dwóch filmów, cho nakr璚i je przecie artysta o tureckich korzeniach, nie przenika „hzn”, melancholia, o której tak obsesyjnie pisze Orhan Pamuk. 畝dnych wspomnie o wielko軼i, 瘸dnej saturnowej 鈍iadomo軼i podpowiadaj帷ej, 瞠 to, co stracone, ju nie powróci, brak wywiedzionego ze splinu przekonania, 瞠 wszystko tak naprawd jest bezcelowe, bo zawsze pr璠zej czy pó幡iej zanurzy si w odm皻ach przesz這軼i. Ale „G這w w mur” i „Na kraw璠zi nieba” charakteryzowa這 tak瞠 co wr璚z przeciwnego, czego we wspó販zesnym kinie jest tak niewiele: punkowa energia, anarchistyczny p璠 ku temu, by niszcz帷 siebie, zniszczy równie stary 鈍iat, który zwyczajnie nie nadaje si do 篡cia.

Tej energii ci庵le u Fatiha Akina jest sporo, tyle 瞠 teraz re篡ser idzie ju po ja郾iejszej stronie, co nie znaczy, 瞠 jest mniej autentyczny – to wielka sztuka by optymist i pozosta szczerym.

Soul KitchenJego najnowszy film opowiada o grupie przyjació, która prowadzi ma陰 knajp na przedmie軼iach Hamburga, tytu這w „Soul Kitchen”. Pocz徠kowo nie wygl康a to na „miejsce z dusz”, raczej na zwyk陰 ruder. Krzywe sto造, zat逝szczona cerata zamiast obrusu, brudne okna. W powietrzu sw康 oleju, na pod這dze pety, a w menu 鄉ieciowe 瘸rcie. Wszystko si zmienia, gdy w豉軼iciel lokalu, Zinos Kazantsakis, zatrudnia nowego szefa kuchni, niejakiego Shyana Weissa (w tej roli Birol 菝el, aktor, który zagra gówn rol w „G這w w mur”), typa do嗆 ekscentrycznego (no穎wnik i wagabunda!), ale znaj帷ego si na swoim fachu. Shyan najpierw wyrywa sobie w這sy z g這wy, pomstuj帷 na „faszystowskie podniebienie” bywalców lokalu, potem zaczyna kulinarn rewolucj. Gdy z karty znikaj dania z kartonów i torebek, a w ich miejsce zjawiaj si potrawy bardziej wyrafinowane i wytworne, stara klientela co pr璠zej ucieka w strachu przed „ratatouille” i z t瘰knoty za kotletem w chemicznej panierce, szybko jednak pojawia si nowa publika, bli窺za zarówno w豉軼icielowi lokalu, jak i ludziom w nim pracuj帷ym: s逝chaj帷a alternatywnej muzyki i 篡j帷a alternatywnie, poza oficjalnym porz康kiem, z dala od norm. Wszystko przebiega jak w bajce, bo tylko w bajce lepszy pieni康z wypiera gorszy. Lokal staje si coraz bardziej popularny, w豉軼iciel zarabia coraz wi璚ej, dzi瘯i czemu mo瞠 wyremontowa kuchni, zainwestowa w muzyk, uczyni swój ma造 鈍iat jeszcze lepszym. Podczas gdy atmosfera si poprawia i widoki na przysz這嗆 zdaj si coraz lepsze, w tle, czyli z daleka od kuchni, dziej si codzienne historie. Zinos t瘰kni za swoj dziewczyn, która wyjecha豉 do Chin – jego dziewczyna t瘰kni za nim, ale tylko troch. Jego brat, Illias, w豉郾ie wyszed z wi瞛ienia i nie do嗆, 瞠 sam zatrudni si w barze Zinosa, to jeszcze zakocha si w jego jedynej kelnerce – ich mi這嗆 b璠zie musia豉 jednak wiele pokona, cho熲y dlatego, 瞠 Illias na razie jest tylko na tymczasowym zwolnieniu dziennym i noce ci庵le sp璠za w celi. Jakby tego by這 ma這, tandetny gangster chce przej望 lokal, a inspektorzy z Sanepidu – zamkn望. Jest tu naprawd wszystko, co zwi您ane z kulinarno-restauracyjnymi filmami, mo瞠 brakuje tylko mistrza kuchni w ciele szczura i wychudzonego krytyka kulinarnego.

Fatih Akin wyra幡ie dobrze si bawi graj帷 tali znaczonych kart. Do niemo磧iwo軼i próbuje wygrywa to, 瞠 Zinosowi w pewnym momencie „siada kr璕os逝p” oraz to, 瞠 dziki lokator lokalu, wygl康aj帷y troch jak prorok, a troch jak kapitan Ahab, ma na imi Sokrates. No i oczywi軼ie jest tu mnóstwo cudownych przypadków, które owocuj kolejnymi cudownymi wyj軼iami z k這potów. W „Soul Kitchen” s nawet sceny, gdzie ludzie zakochuj si wzajemnie po przypadkowym zderzeniu si g這wami oraz sceny, gdzie wredny biznesmen przypadkowo zach造stuje si przypadkowym guzikiem, co odbiera mu g這s i uniemo磧iwia wygranie licytacji w urz璠zie miasta. Nie zdradz chyba za wiele, je郵i powiem, 瞠 wszystko obrzydliwie dobrze si ko鎍zy.

Soul Kitchen„Soul Kitchen” to film bezczelny, w 篡we oczy 鄉iej帷y si tym, którzy wiedz najlepiej, czego nie wypada zarówno w 篡ciu, jak i przy kr璚eniu filmu. Nie ma w nim jednak 瘸dnego wyrachowania, to rzecz czysta i bezpretensjonalna, pe貫n energii pean na cze嗆 ró積ego rodzaju alternatyw: alternatywnej muzyki, medycyny, a przede wszystkim alternatywnych form 篡cia. Zinos mówi rodzicom, dla 鈍i皻ego spokoju, 瞠 ma sta陰 prac na platformie wiertniczej, dobre ubezpieczenie i ciekawy fundusz emerytalny, ale 篡je innym 篡ciem, tak samo zreszt, jak wszyscy jego przyjaciele. Tak naprawd nie ma ubezpieczenia, nie ma etatu, 篡je na marginesie, z daleka od centrali (wie, 瞠 centrala go nie ocali). Niby jest cz窷ci kapitalistycznej maszyny, ale ustawia si tak, 瞠by za bardzo nim nie zaw豉dn窸a. Niby prowadzi przedsi瑿iorstwo, ale naprawd uprawia sztuk, co wi璚ej – nie ma obsesji na punkcie zysku i akumulacji. Niby jest szefem, ale ze swoimi pracownikami 篡je na stopie przyjacielskiej, nie traktuje kontaktów z nimi jak transakcji handlowej. Niby pracuje, ale praca nie jest dla niego najwa積iejsza, jest tylko 鈔odkiem do czego innego, wymarzonego.

Akin pokazuje, 瞠 we wspó販zesnym 鈍iecie, w którym pono ju nie ma bia造ch plam na mapie, w którym wszystko jest zaplanowane, rozlokowane i wpisane w biznes-plan, ci庵le istnieje szansa, by 篡 w豉snym 篡ciem. Czy to mo磧iwe, to czy to tylko kolejna utopia? Ale je郵i nawet to k豉mstwo, autor „G這w w mur” opowiada je tak zmy郵nie, 瞠 wydaje si jak najbardziej prawdziwe. A zreszt, najpi瘯niejsze utopie by造 przecie nie po to, by w nie w stu procentach wierzy, one po prostu mia造 uczy umiej皻no軼i marzenia.

Soul Kitchen
Re篡seria Fatih Akin. Scenariusz Fatih Akin, Adam Bousdoukos. Zdj璚ia Rainer Klausmann. Wykonawcy Adam Bousdoukos (Zinos Kazantsakis), Moritz Bleibtreu (Illias Kazantsakis), Birol 菝el (Shayn Weiss), Anna Bederke (Lucia Faust), Pheline Roggan (Nadine Krüger). Produkcja Corazón International, Dorje Film, Norddeutscher Rundfunk, Pyramide Productions. Niemcy 2009. Dystrybucja Kino 安iat. Czas 99 min

Jakub Socha, Soul Kitchen, „Kino" 2011, nr 1, s. 63-64

© Fundacja KINO 2011


 Film „Soul Kitchen" w zaprzyja幡ionym serwisie Filmaster.pl:

Zmieniony ( 17.01.2011. )